Rüyada Kabus Görmek ve Karabasanlar

Gördüğünüz rüyaların büyük bir bölümü kabuslardan oluşmaktadır. Kabusların oluşumu oldukça olağan bir durumdur.

Kabusların oluşmasının bir nedeni de kaçındığımız herhangi bir olaydan bilinçsizce etkilenmemiz ve bu olayı rüyalarımıza taşımamızdandır. Kabusların bilindiğinin aksine farklı işlevleri bulunmaktadır. Bazen gördüğümüz kabuslar bizi herhangi bir sağlık durumu ile ilgili bilgilendirir, ya da bir kazanın habercisi olabilir. Bunun yanı sıra, kabuslar çoğu zaman bilinçaltımızda bizi derinden etkileyen olaylar nedeniyle oluşurlar. Bu rüyaları tartışmak, analiz etmek ve anlamak sorunların çözümüne yardımcı olup ve kişilik çatışmalarına ışık tutabilir.

Kabus Nedir?

Uyurken kişiye yoğun bir duygusal rahatsızlık veren rüyalardır. Korku öğeleri içeren bu rüyalar, kimi zaman karabasan şeklinde de oluşabilir. Kabus bireyin korkuyla uyanmasına yol açan uzun ve korkulu rüyalardır. Kabuslar diğer rüyalar gibi her zaman REM uykusunda oluşur. Genellikle uykunun ilerleyen REM safhasında görülmektedir. Erişkinlerin yüzde 50’si kabus görmektedir. Bazı kişilerde yaşam boyu kabus görmek sık gerçekleşirken, bazılarında ise bazı hastalık ve stres dönemlerinde gerçekleşmektedir. Acı çekme, düşme, boğulma ve ölme de sık rastlanan kâbuslardandır.

Uzmanlara göre, aşağıdaki nedenlerle rüyalarımız kabusa dönüşebilir:

Kaygı ve Stres
Acı ve Baharatlı Yemekler Yemek
Yağlı Yiyecekler Yemek
Kullanılan İlaçlar
Hastalıklar

“Kâbus” un, genel toplumdaki yaygınlığı nedir?

Kâbus bozukluğu, her yaşta görülebilmekle birlikte sıklıkla 3-6 yaşlan arasında ortaya çıkar. Çocukluk çağında kadın/erkek oranı eşittir; ancak erişkin dönemde kadınlarda daha sık görülür. Çocukluk döneminde çevre ve televizyon, rüyaları etkileyebilir. Psikiyatrik bozukluk bu çocuklarda 3 kat; erişkinlerde ise 5 kat daha sık görülür.

Kabus Oluşumunun Nedenleri

Çocukluk Dönemi ve Aile
Yaşam
İlişkiler
Stres
İş Hayatı

En sık görülen 5 kâbus ve anlamları

1- Bir yabancı veya canavar tarafından kovalanmak: Sorumluluklardan bunalmaya işaret eder.

2- Dişlerin düşmesi: İletişim sorunlarını anlatır.

3- Toplum içinde çıplak kalmak: İş veya eş içinbir çok fedakarlık yapıldığına olan inancı gösterir.

4- Gitmek istenen yere bir türlü varamamak: Hayatın karmaşık bir hal aldığını simgeler.

5- Uçurum kenarında kalmak: Kişinin hayatının alt üst olduğuna işaret eder.

Karabasan Nedir?

Uykudan uyandınız, bilinciniz açık ama bir türlü kendinize gelemiyorsunuz. Üzerinize kapkara bir ağırlık çökmüş sanki, kalkmak istiyor ama kıpırdayamıyorsunuz. Koşmak istiyorsunuz ama yürüyemiyorsunuz.Bağırıyorsunuz ama sesiniz çıkmıyor. Tam boğulmak üzere iken son bir hamle ile silkinip gözlerinizi açtığınızda kâbus bitiyor.

Halk arasında Karabasan yada Al Karısı şeklinde isimlendirilen olay cin yada cinlerin eseridir.Genelde uyku ile uyanıklık arası bir durumda olur. Çoğunlukla uykudan uyandığınızı sanırsınız. Ancak aslında uyku hali devam eder. Bu arada bir çeşit halüsinasyon görürsünüz. Herkes de ayrı bir senaryo söz konusudur.
Uyandığınız yada uyandığınızı sandığınız halde yataktan kalkamamanız, bir güç tarafından hareketlerinizin engellenmesi, kıpırdayamamanız yada konuşamamanız, bağırmaya çalıştığınız halde sesinizin tüm çabalamalarınıza rağmen çıkmaması, bu sure zarfında çeşitli sesler ve halüsinasyonlar görmeniz yani, halk arasında Karabasan diye tabir edilen olayları yaşayan bir çok insan vardır.

Bilimsel Olarak Karabasan

Uyanma ya da nadiren uykuya dalma sırasında gelişen bu tablo, iş stresi yüzünden çalışan kesimde, özellikle de vardiyalı çalışanlarda daha sık ortaya çıkıyor.

Uyku felci ya da “karabasan”, uyanma ya da nadiren uykuya dalma sırasında gelişen, bedenin geçici olarak hareket edememesi yani felç olması durumuna deniyor. Ailesinde uyurgezerlik, gece terörü gibi uyku bozukluğu olanlarda ve çalışanlarda daha sık görülür.

Çalışanlar iş stresi yüzünden daha sık karabasan yaşıyorlar. Bunun en önemli tetikleyici nedeni ise uyku düzensizliğidir. Uyku düzeni bozuk olanlarda, vardiyalı çalışanlarda, depresyon hastalarında, bazı ilaçları kullananlarda daha sık görülüyor.

Karabasan olarak bilenen Uyku felci, REM uykusu sırasında ortaya çıkıyor. Beyin uyurken vücut kasları da uykudadır. Uyuyan bir insanın kolunu kaldırıp bıraktığınızda kolu düşer çünkü kaslar aslında felç konumundadır. REM uykusu sırasında beyin bazen birden uyanıyır, ancak bu uyanma kaslarda olmaz. Kaslar felç durumunda kalır ve beynin uyanıklığına eşlik edemez. Uyanan kişi sanki vücudunun üzerinde biri oturmuş ya da ağırlık çökmüş gibi hisseder. Aslında o anda olan durum kişinin kaslarını kıpırdatamaması sonucu hissettiği felç durumudur. Beyni uyanan kişi bedeni ve kasları tam olarak uyanmadığından hareket edemez, konuşamaz. Çoğu zaman bunu yaşayan kişiler korku ve endişeye kapılırlar. Uyku felci birkaç saniye veya birkaç dakika sürebilir. Çok uç durumlarda, 4-5 saat sürdüğü de bilinmektedir. Uyku felcine bazen halüsinasyonlar da eşlik edebilir. Bu halüsinasyonlar işitsel, dokunsal veya görsel olabilir. Bunlar da kısa sürebilir.

Karabasan’ın Olası Sebepleri

Sırt üstü yatmak
Düzensiz uyuma saatleri; şekerlemeler, çok veya az uyumak
Fazla stres
Ani çevre/yaşam tarzı değişiklikleri
Olaydan hemen önce görülen berrak rüya. Ayrıca berrak rüya durumuna girebilmek için kullanılan bilinçli indüksiyon yaygın bir yöntemdir. WILD olarak da bilinir.
Yapay uyku yardımcıları ve antihistaminler.

Karabasandan Nasıl Korunulur?

Uyku düzenin korumak, mümkün olduğunca aynı saatte yatıp kalkmak önemli. Uzun süre uykusuz kalmaktan, yorgunluktan ve stresten kaçının. Vardiyalı çalışıyorsanız karanlık ortamlarda uyuyun. Yatmadan önce ağır yağlı yemeklerden uzak durun. Aç uyumayın. Doktor tavsiyesi olmadan psikiyatri ve alerji ilaçlarını kullanmayın.